Dina Tersago heeft een negatieve wilsverklaring … en jij?

“Ik wil niet aan een machine liggen als er mij iets overkomt.”
Onlangs vertelde tv-gezicht Dina Tersago openhartig in de media dat ze een negatieve wilsverklaring heeft opgesteld. Geen makkelijke beslissing, maar wel een bewuste. Ze wil dat, mocht ze ooit in een onomkeerbare coma belanden of in een toestand waarin ze geen waardig leven meer kan leiden, artsen bepaalde medische behandelingen níet meer uitvoeren.

Misschien dacht jij toen: “Oei… Moet ik dat ook hebben?” En ja, daar is veel voor te zeggen. Want zo’n wilsverklaring is geen koude, juridische formaliteit. Het is een warm geschenk aan de mensen die je lief zijn.

Wat is een negatieve wilsverklaring eigenlijk?

Het is in België het recht van elke patiënt om zelf zorg te vragen of te weigeren. Bij een medisch probleem vraag je gewoon raad aan je arts en bespreken jullie samen wat voor zorg nodig is in jouw specifieke geval. Maar wat als jij je in een situatie bevindt waarin je niet meer zelf kan bepalen wat je wil dat er met je lijf en je gezondheid gebeurt? Voor dat moment is er de negatieve wilsverklaring.

Het woord “negatief” in negatieve wilsverklaring verwijst niet naar je gemoedstoestand, maar naar het weigeren van bepaalde genezende, levensreddende, levensverlengende of palliatieve zorg. Het is eigenlijk een officieel document waarin je op voorhand vastlegt welke medische behandelingen je níét wil laten uitvoeren, wanneer je zelf niet meer kan beslissen. Artsen en zorgverleners moeten zich wettelijk aan jouw beslissingen houden.

Waarom geen “positieve wilsverklaring”?

Een positieve wilsverklaring kan ook. Die geeft aan welke behandelingen je wél nog zou willen, bijvoorbeeld pijnstilling of bepaalde onderzoeken. Zo’n verklaring is richtinggevend, maar is voor artsen en zorgverstrekkers niet bindend. Je hebt natuurlijk altijd recht op de best mogelijke zorg, maar je kan medisch personeel niet verplichten behandelingen en onderzoeken uit te voeren wanneer die zinloos zijn.

Behandelingen weigeren

Dina Tersago heeft dus op voorhand vastgelegd welke medische ingrepen artsen niet mogen uitvoeren als zij niet meer wilsbekwaam is. Zij heeft het over “aan de machine liggen”, maar je kan ook alle andere behandelingen weigeren. De meest voorkomende weigeringen gaan over:

• kunstmatige beademing via een machine
• sondevoeding
• reanimatie bij hartstilstand
• bestraling of chemotherapie

Uiteraard kan je daar nog andere medische handelingen aan toevoegen. Het is belangrijk om zo duidelijk mogelijk te zijn, zodat er geen verwarring of discussie kan ontstaan.

Waarom een medische wilsverklaring voor jou belangrijk kan zijn?

Toen Dina Tersago liet weten dat zij (en haar ouders) een negatieve wilsverklaring hebben opgesteld, zei ze daar ook treffend bij: “Zo leg je die verantwoordelijkheid niet bij je kinderen.” En dat is meteen een heel belangrijke factor in de beslissing je wilsverklaringen op te stellen. Je doet het omdat je er rust van krijgt. Jij, maar ook je naasten. Zonder zo’n verklaring komen je partner, kinderen of familie vaak voor hartverscheurende keuzes te staan.

• Moeten we nog reanimeren?
• Wat had mama zelf gewild?
• Zijn we niet egoïstisch als we loslaten?

Met een negatieve wilsverklaring haal je die twijfel weg. Je maakt je wensen helder, zodat je dierbaren niet hoeven te gissen of te ruzieën. En je zorgt dat artsen weten wat jij belangrijk vindt: kwaliteit van leven, niet alleen kwantiteit.

1. Je behoudt je autonomie, ook als je later zelf niet kunt spreken.
2. Je behoedt je geliefden voor beslissingen in paniek of verdriet die zwaar en emotioneel belastend zijn.
3. Rust voor iedereen: je keuzes zijn duidelijk, op papier én verstaanbaar voor zorgverleners.

Hoe stel je zo’n wilsverklaring op?

In België kan je zelf een negatieve wilsverklaring opstellen. Je kan het gewoon op papier doen en zelf bewaren, maar het is beter om je wilsverklaringen officieel te laten registreren bij je gemeente. Zo weten artsen en hulpverleners altijd wat je beslist hebt.

Belangrijke tips:

• Schrijf duidelijk en concreet – vaagheid kan later problemen geven.
• Vertel je naasten wat je gedaan hebt en waarom.
• Bewaar een kopie thuis op een zichtbare plek.
• Herbekijk elke vijf jaar of je nog achter je keuze staat.

Waarom een expert inschakelen?

Het opstellen van een wilsverklaring is een liefdevolle daad van zorg — voor jezelf én jouw naasten, maar het is niet iets om onvoorbereid van de ene op de andere dag zelf te doen. Je kan het zelf doen, maar…
Net zoals bij een testament of zorgvolmacht kan een verkeerd woord of ontbrekende handtekening later grote gevolgen hebben. Team Goodbye begeleidt je stap voor stap: van het begrijpen van de medische termen tot het exact formuleren van jouw wensen. Wij zorgen dat alles correct geregistreerd wordt en dat jij met een gerust hart naar huis gaat.

Gemoedsrust die je hoopt nooit nodig te hebben …

Tijdig stilstaan bij je eigen keuzes rond het levenseinde, is een krachtig instrument om zelfbeschikking te waarborgen en onnodig lijden te voorkomen. Zoals Dina Tersago zegt: “Het is een document dat je hoopt nooit nodig te hebben, maar het geeft nu al gemoedsrust.” En dat gevoel gun ik jou ook.

Wil jij je negatieve wilsverklaring opstellen of herzien?
Neem contact op en we maken er samen werk van – in duidelijke taal, met een warm hart.